Jak opowiadać o Powstaniu Warszawskim osiemdziesiąt dwa lata po jego wybuchu? Jak mówić o pamięci, kiedy składa się ona z pojedynczych obrazów, emocji i wspomnień, a nie z jednej, zamkniętej historii? Na te pytania spróbuje odpowiedzieć spektakl „Było niegorąco” w reżyserii Aleksandry Bielewicz, którego premiera odbędzie się w Muzeum Powstania Warszawskiego. Przedstawienie będzie można zobaczyć od 3 do 6 sierpnia.
Każdego roku Muzeum Powstania Warszawskiego przygotowuje premierowy spektakl towarzyszący obchodom rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Tegoroczną propozycją jest „Było niegorąco” – przedstawienie, które łączy historię, literaturę i współczesną refleksję nad pamięcią, unikając prostych rekonstrukcji wydarzeń z 1944 roku.
Autorką scenariusza i reżyserką spektaklu jest Aleksandra Bielewicz, dla której temat Powstania Warszawskiego ma również wymiar osobisty.
– Od dawna już bardzo chciałam trafić tutaj do Muzeum i zająć się tematem Powstania, również dlatego, że moja historia rodzinna jest związana z Powstaniem. Ten temat pracował we mnie wiele lat, więc cieszę się bardzo, że teraz mam szansę go zgłębić – mówi reżyserka.
Jak podkreśla, spektakl nie będzie klasyczną opowieścią historyczną.
– W spektaklu na pewno pojawią się wątki dokumentalne i biograficzne. Natomiast naszymi przewodnikami po tym świecie będą Anna Świrszczyńska i Miron Białoszewski. Liczę na to, że ich poezja pozwoli wszystkim widzom emocjonalnie wyruszyć z nami w tę podróż i zbudować pewnego rodzaju metaforę, która pozwoli nam wyjrzeć dalej – poza Warszawę i poza samo Powstanie – dodaje Aleksandra Bielewicz.
Pamięć zapisana w poezji i codzienności
Inspiracją dla twórców stały się utwory Anny Świrszczyńskiej i Mirona Białoszewskiego – pisarzy, którzy należeli do świadków Powstania Warszawskiego i pozostawili jedne z najbardziej poruszających literackich świadectw tamtych wydarzeń.
Punktem wyjścia spektaklu jest współczesna Warszawa. Kierowca karetki prowadzący amatorską audycję radiową, skierowaną do wszystkich, którzy mogą go usłyszeć – być może nawet poza Ziemią – otrzymuje wezwanie do starszej kobiety, od kilku dni nieopuszczającej mieszkania. Spotkanie tych dwojga ludzi uruchamia opowieść o pamięci, która przez lata pozostawała ukryta.
Bohaterowie stopniowo wcielają się w postacie Świrszczyńskiej i Białoszewskiego, odtwarzając ich wspomnienia z czasu Powstania. W tej niezwykłej podróży towarzyszy im tajemnicza postać odpowiadająca na radiowy sygnał wysłany w kosmos.
Twórcy sięgają również do symboliki programu Voyager i złotych płyt NASA z 1977 roku, zawierających obrazy i dźwięki życia na Ziemi. Podobnie jak one, spektakl stawia pytanie o to, w jaki sposób zachować pamięć, aby przetrwała kolejne pokolenia.
Powstanie jako doświadczenie człowieka
„Było niegorąco” nie koncentruje się wyłącznie na wydarzeniach historycznych. To opowieść o ludziach zawieszonych między przeszłością a teraźniejszością, o próbie oswojenia traum i o pamięci, która pozostaje żywa nie tylko w dokumentach, ale także w ciałach, emocjach i rodzinnych historiach.
Spektakl pokazuje Powstanie Warszawskie nie jako zamknięty rozdział historii, lecz jako doświadczenie wciąż obecne we współczesnej świadomości.
Zespół realizatorów
Scenariusz i reżyserię przygotowała Aleksandra Bielewicz.
Za scenografię odpowiada Łukasz Misztal, kostiumy zaprojektował Kamil Wesołowski, muzykę – wykonywaną również na żywo – skomponował Szymon Sutor, choreografię przygotowała Maria Bijak, a za reżyserię światła, wideo i montaż odpowiada Michał Modlinger.
Na scenie wystąpią: Aleksandra Bożek, Grzegorz Artman, Maria Bijak, Michał Sławecki oraz Agnieszka Podsiadlik.
Producentem spektaklu jest Muzeum Powstania Warszawskiego.
Kiedy i gdzie?
Spektakl „Było niegorąco” będzie prezentowany 3, 4, 5 i 6 sierpnia 2026 roku, codziennie o godz. 20.00 w Sali pod Liberatorem Muzeum Powstania Warszawskiego.
Przedstawienie trwa około 75 minut.
Bilety dostępne są w kasie Muzeum Powstania Warszawskiego, na stronie internetowej Muzeum oraz w serwisie Eventim.
To jedna z ważniejszych teatralnych premier przygotowywanych z okazji rocznicy Powstania Warszawskiego. Twórcy proponują widzom próbę odpowiedzi na pytanie, jak pamiętać o wydarzeniach, które na zawsze zmieniły los miasta i jego mieszkańców oraz jak opowiadać o nich kolejnym pokoleniom za pomocą języka współczesnego teatru.
Muzeum Powstania Warszawskiego
