„Lekcja” Ionesco w Teatrze Druga Strefa. Premiera 31 lipca

Klasyka teatru absurdu otworzy wakacyjne premiery na warszawskim Mokotowie

Jedna z najdłużej działających niezależnych scen teatralnych w Warszawie przygotowuje kolejną premierę. Już 31 lipca w PRZESTRZENI 71 Teatru Druga Strefa odbędzie się premiera „Lekcji” Eugène’a Ionesco w reżyserii Sylwestra Biragi. Klasyczny dramat teatru absurdu stanie się pretekstem do rozmowy o władzy, manipulacji i mechanizmach podporządkowania, które mimo upływu ponad siedemdziesięciu lat od powstania utworu pozostają zaskakująco aktualne.

Choć lato kojarzy się przede wszystkim z festiwalami i spektaklami plenerowymi, Teatr Druga Strefa nie zwalnia tempa. W nowej siedzibie przy ul. Modzelewskiego 71 trwają intensywne próby do jednej z najważniejszych premier wakacyjnego repertuaru – „Lekcji” Eugène’a Ionesco, jednego z najwybitniejszych dramatów światowego teatru absurdu.

Za realizację odpowiada Sylwester Biraga – reżyser, dramaturg, aktor i założyciel Teatru Druga Strefa, który przygotował spektakl również od strony scenografii i muzyki. Przedstawienie powstaje w kameralnej przestrzeni PRZESTRZENI 71, gdzie od kilku miesięcy koncentruje się działalność warszawskiej sceny.

Na opublikowanych przez teatr fotografiach z prób można zobaczyć Annę Sandowicz jako Uczennicę, pełną energii, z otwartym, jeszcze pełnym ufności spojrzeniem. Naprzeciw niej siedzi Józef Mika w roli Profesora – pochylony nad stołem, skupiony, jakby już od pierwszych chwil ważył każde wypowiadane słowo. W tle pojawia się Halina Chrobak jako Marysia, która z dystansu obserwuje rozwój wydarzeń, zanim sama stanie się ich uczestniczką.

To właśnie podczas prób powstaje najważniejszy element spektaklu – relacje między bohaterami. Scena po scenie aktorzy wspólnie z reżyserem budują napięcie prowadzące od pozornie niewinnej rozmowy do historii, która coraz bardziej odsłania swoją mroczną naturę.

Od niewinnej lekcji do psychologicznego pojedynku

„Lekcja” rozpoczyna się całkowicie zwyczajnie.

Profesor przyjmuje młodą uczennicę, która marzy o szybkim zdobyciu doktoratu. Rozmowa dotyczy najprostszych rzeczy – geografii, arytmetyki, pór roku. Profesor z życzliwością chwali każdą odpowiedź dziewczyny.

Z czasem jednak coś zaczyna się zmieniać.

Siedem i jeden to już nie tylko osiem. To osiem, osiem bis, osiem ter. Liczenie przestaje mieć znaczenie. Ważniejsze staje się samo powtarzanie.

Profesor przechodzi do języków – także takich, które istnieją wyłącznie w jego wyobraźni. Opowiada o nich z taką pewnością siebie, że trudno podważyć jego autorytet. Wiedza nie prowadzi już do poznania świata. Staje się narzędziem podporządkowania.

Jest jeszcze Marysia – gospodyni domu. Trzykrotnie próbuje ostrzec Profesora. Trzykrotnie zostaje odesłana do kuchni. Doskonale wie, dokąd prowadzi ta lekcja. Wie również, że ta historia wydarzyła się już wcześniej.

Cel, z którym przyszła Uczennica, stopniowo znika. Profesor przestaje uczyć matematyki czy języków. Zaczyna uczyć posłuszeństwa wobec własnego autorytetu.

Jak podkreślają twórcy spektaklu, to historia o tym, jak łatwo wiedza może zamienić się w żądanie, kiedy ktoś wypowiada swoje słowa z wystarczającą pewnością siebie. O tym, jak łatwo człowiek podporządkowuje się komuś, kto obiecuje sukces, wiedzę czy spełnienie marzeń.

A kiedy wydaje się, że wszystko dobiegło końca, rozlega się dzwonek do drzwi.

Przyszła kolejna uczennica.

Klasyka, która wciąż zadaje niewygodne pytania

Dramat Eugène’a Ionesco, jednego z najważniejszych twórców teatru absurdu, od ponad siedemdziesięciu lat pozostaje jednym z najczęściej wystawianych tekstów współczesnej dramaturgii. Napisany w 1951 roku nie przestaje zaskakiwać swoją aktualnością.

Pod groteskową formą kryje się bowiem niezwykle precyzyjna analiza relacji między władzą a podporządkowaniem, między autorytetem a przemocą, między językiem a manipulacją.

Polskie tłumaczenie dramatu przygotował Jan Błoński.

Warszawską inscenizację przygotowuje Sylwester Biraga, który odpowiada za reżyserię, scenografię i muzykę. Autorem plakatu jest Marek Maciejczyk, natomiast prawa do wystawiania sztuki w Polsce reprezentuje ZAiKS.

Twórcy

Autor: Eugène Ionesco
Tłumaczenie: Jan Błoński
Reżyseria, scenografia i muzyka: Sylwester Biraga
Plakat: Marek Maciejczyk

Obsada

• Józef Mika – Profesor
• Anna Sandowicz – Uczennica
• Halina Chrobak – Marysia

Premiera odbędzie się 31 lipca 2026 roku.

Teatr Druga Strefa – ponad trzy dekady niezależności

Teatr Druga Strefa jest jedną z najważniejszych i najdłużej działających niezależnych scen teatralnych w Warszawie. Choć formalnie funkcjonuje od 1997 roku, jego historia rozpoczęła się już w 1989 roku, kiedy działalność artystyczną zainicjował Sylwester Biraga.

Przez wiele lat teatr był nierozerwalnie związany z postindustrialną przestrzenią przy ulicy Magazynowej 14A. Obecnie, w związku z modernizacją dotychczasowej siedziby, cały zespół przeniósł swoją działalność do PRZESTRZENI 71 przy ulicy Modzelewskiego 71 na warszawskim Mokotowie.

PRZESTRZEŃ 71 stała się nowym centrum działalności teatru – miejscem spotkań mieszkańców, artystów, organizacji społecznych i twórców niezależnych. To tutaj realizowany jest program „PRZESTRZEŃ 71 – Wydarzenia, partycypacja, społeczność 2026–2028 #bliskoczłowieka”, współfinansowany przez Miasto Stołeczne Warszawa.

Od początku swojego istnienia Druga Strefa konsekwentnie rozwija autorski teatr Sylwestra Biragi, jednocześnie pozostając miejscem otwartym na debiutantów i twórców offowych. Obok własnych premier prezentuje spektakle gościnne, teatr tańca, teatr formy, projekty lalkowe, dramat współczesny i klasykę.

W sezonie 2025/2026 zespół artystyczny tworzą m.in. Sylwester Biraga, Anna Sandowicz, Halina Chrobak, Marzena Trybała, Przemysław Wasilkowski, Pavel Gorodnickij, Joanna Górniak, Aleksandra Rykowska, Agata Puterko, Tomasz Piotrowski, Maria Patykiewicz, Michał Górczyński, Walentyna Sizonenko i Volodymyr Makovskyi.

Teatr Druga Strefa