„Plaga” w Teatrze KTO w Krakowie – premiera

Kiedy z magicznego fletu sączy się populizm. 

Krakowski Teatr KTO zaprezentuje „Plagę” – widowisko, które rodzi się z ruchu, by opowiedzieć o mechanizmach zniewolenia. Reżyser Filip Rudnicki, sięgając po XIII-wieczną legendę o Fleciście z Hameln, tworzy duszny, czarno-biały świat, będący dotkliwą alegorią współczesnych lęków i politycznej manipulacji.

Choć punktem wyjścia jest klasyczna opowieść o mieście opanowanym przez szczury, „Plaga” rezygnuje z kostiumowej dosłowności na rzecz uniwersalnej refleksji nad naturą władzy. W interpretacji Rudnickiego charyzmatyczny Flecista to populista, który oferuje proste rozwiązanie kryzysu w zamian za bezwzględne posłuszeństwo. Tytułowa plaga to nie tylko gryzonie, ale przede wszystkim nienawiść kierowana w stronę „Obcego” -wyimaginowanego wroga – niezależnie od tego, czy symbolizują go szczury czy przedstawiciele mniejszości lub emigranci. Wolność w Hameln nie zostaje ludziom odebrana gwałtownie, lecz „kawałek po kawałku”, przy akompaniamencie słodkiej propagandy płynącej z magicznego instrumentu.

Spektakl powstaje w ramach programu Przestrzenie Sztuki – Taniec i to właśnie ruch staje się w nim głównym przekaźnikiem emocji. – Taniec, ruch, forma, pantomima, muzyka – to uniwersalny język, zrozumiały pod każdą szerokością geograficzną. Słowo ma moc, ale w moim odczuciu znaczy tyle, co znaczy. Natomiast przekaz wyrażany niewerbalnie będzie miał tyle znaczeń, ilu widzów oglądających spektakl. Otwarcie różnych ścieżek interpretacyjnych jest dla mnie w teatrze najbardziej pociągające. Wywodzę się ze świata filmu, gdzie uwaga widza jest bardzo precyzyjnie sterowana, najczęściej montażem czy kadrowaniem. W teatrze widz ma większą swobodę, sam na bieżąco „montuje” opowieść. – mówi reżyser spektaklu Filip Rudnicki.

Wizualna i dźwiękowa aura „Plagi” to precyzyjnie skonstruowana machina emocji, która wciąga widza w głąb osaczonego miasta. Scenograf Marek Braun postawił na surowy, niemal ascetyczny rygor – monochromatyczna koncepcja wizualna buduje atmosferę nieuchronnego niebezpieczeństwa.

Z kolei warstwa muzyczna to fascynujący, a zarazem przerażający dialog między niepokojącą, świdrującą awangardą a ironicznie radosnymi niemieckimi szlagierami z lat 30. i 40.. To właśnie z tych melodyjnych utworów budowana jest owa „słodka propaganda”, która ma uśpić czujność mieszkańców i zagłuszyć narastający lęk, podczas gdy w tle wybrzmiewają tony zwiastujące nadchodzącą katastrofę.

„Plaga” Filipa Rudnickiego to przede wszystkim wnikliwe studium psychologii tłumu i bezwzględności mechanizmów manipulacji. Artyści stawiają bolesne pytanie o to, jak łatwo pod wpływem charyzmatycznej jednostki strach przed „Obcym” staje się fundamentem dla nowej, opresyjnej rzeczywistości.

– Istotne są dla mnie konteksty kulturowe, społeczne, a przede wszystkim polityczne. Ważnym punktem odniesienia przy tworzeniu scenariusza były dla mnie teksty Carla Schmitta, filozofa polityki, który w latach 30. związał się z nazizmem. Twierdził, że podstawową zasadą polityki jest wyznaczenie opozycji przyjaciel-wróg. Kto definiuje wroga, ten definiuje wspólnotę i ma nad nią kontrolę. Niestety ten mechanizm jest aktualny i dziś, a wielu polityków zdaje się czytać teksty Schmitta do poduszki. I to jest bardzo niepokojące, bo trudno przewidzieć kto jutro stanie się dla nas szczurami, które trzeba będzie przepędzić z miasta. – tłumaczy reżyser.

Widzowie śledzą proces, w którym obietnica zaprowadzenia porządku prowadzi do dobrowolnego zrzeczenia się autonomii przez całą społeczność. Spektakl Teatru KTO to gorzkie memento, przypominające, że cena za ucieczkę od odpowiedzialności bywa najwyższa.

Partnerem sesji zdjęciowej do spektaklu „Plaga” są Wodociągi Miasta Krakowa S.A.

Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Przestrzenie Sztuki – Taniec, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

Twórcy spektaklu:

Scenariusz, reżyseria: Filip Rudnicki

Choreografia i ruch sceniczny: Karol Miękina

Kostiumy: Elżbieta Kwasek

Scenografia: Marek Braun

Wykonanie elementów scenografii: Łukasz Goliński, Anna Nocoń, Szymon Szuba, Paweł Woźniczak

Kompozycja utworu „Taniec świętego Wita”: Przemysław Sokół

Reżyseria światła: Michał Mrugacz

Reżyseria dźwięku: Krystian Gajewski

Asystentka reżysera: Karolina Daniec – Franczyk

Konsultacje gry na flecie: Paweł Solecki

Kreacja, wykonanie: Karolina Daniec – Franczyk, Aleksandra Konior – Gapys, Agnieszka Kramarz, Marta Mietelska – Topór, Tomasz Łukawski, Damian Rusyn, Mieszko Syc, Karol Śmiałek, Jakub Żółtaszek

Producentka: Aleksandra Kupis

Kierownik techniczny: Marcin Pięta

Teatr KTO z siedzibą na krakowskim Podgórzu cały czas rozwija ofertę spektakli dla dorosłych i dzieci. Zespół teatralny gościł w ponad 250 miastach, 40 krajach i na 5 kontynentach. W trakcie blisko 300 zagranicznych podróży KTO prezentował spektakle m.in. w Brazylii, Chinach, Iranie, Japonii, Kanadzie, Kolumbii, Korei Południowej, Kostaryce, Meksyku, Tunezji, USA i niemal wszystkich krajach Europy. Teatr KTO jest organizatorem międzynarodowego ULICA Festival (37 edycji w latach 1988 – 2024) oraz Festiwalu Ciało i Czas. Od 1 stycznia 2005 roku jest teatrem miejskim. Dyrektorem Teatru KTO jest Jerzy Zoń.

Teatr KTO w Krakowie