Nie wszystkie ważne wydarzenia kulturalne odbywają się w największych miastach. W połowie lipca warto skierować się do Czarnolasu – niewielkiej miejscowości położonej między Radomiem a Puławami, niedaleko Zwolenia. To właśnie tutaj, w Muzeum Jana Kochanowskiego, odbędzie się 4. Festiwal Sztuki Carpe Diem. Poezja. Teatr. Filozofia. Jazz.
Organizatorzy właśnie uruchomili sprzedaż biletów i karnetów na tegoroczną edycję wydarzenia, które odbędzie się w dniach 17–19 lipca 2026 roku.
Festiwal od początku rozwija się jako spotkanie różnych dziedzin sztuki. W programie znajdują się koncerty, spektakle teatralne, spotkania literackie, rozmowy filozoficzne oraz wydarzenia dla rodzin. Tegoroczna odsłona zostanie dodatkowo poszerzona o nowy cykl poświęcony literaturze non-fiction. W Czarnolesie spotkają się autorzy najgłośniejszych polskich biografii i reportaży, aby rozmawiać o literaturze faktu, pamięci i współczesnym języku opisu rzeczywistości.
Kuratorką festiwalu jest aktorka Agnieszka Przepiórska.
Program festiwalu
Piątek, 17 lipca
18.00
Maja Kleszcz – „Osiecka De Luxe”
19.30
Koncert jazzowy Agi Zaryan
Sobota, 18 lipca
12.00
„Kwiatki Czarnoleskie”
dr Katarzyna Kasia i Grzegorz Markowski
13.30
Poetycka niespodzianka
15.00
„Biografie. Non-fiction”
Rozmawiają:
Dorota Karaś, Justyna Sobolewska, Cezary Łazarewicz i Marek Sterlingow
17.00
„Ginczanka. Przepis na prostotę życia”
występuje Agnieszka Przepiórska
reżyseria Anna Gryszkówna
18.00
Spotkanie z Agnieszką Przepiórską i Justyną Sobolewską
19.00
Leszek Możdżer – koncert solo
Niedziela, 19 lipca
11.00
Animacje dla dzieci
12.00
„Lament na Placu Konstytucji”
adaptacja i opieka artystyczna: Krystyna Janda
14.00
Mikrofon otwarty na poezję
15.30
„Biografie. Non-fiction”
Rozmawiają:
Justyna Sobolewska i Andrzej Franaszek
16.30
Potańcówka
Orkiestra Taneczna Melodia i Rytm pod kierunkiem Jana Emila Młynarskiego
Agnieszka Przepiórska, Leszek Możdżer i literatura faktu
W programie tegorocznej edycji znalazło się kilka wydarzeń, które już dziś można uznać za mocne punkty festiwalu.
Jednym z nich będzie prezentacja spektaklu „Ginczanka. Przepis na prostotę życia”, monodramu poświęconego Zuzannie Ginczance. Przedstawienie od kilku lat należy do najczęściej nagradzanych i najgłośniejszych polskich monodramów. Po spektaklu zaplanowano rozmowę z Agnieszką Przepiórską oraz Justyną Sobolewską.
Dużym zainteresowaniem z pewnością będzie cieszył się również recital Leszka Możdżera. Pianista od lat pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich muzyków jazzowych na świecie, regularnie koncertując w Europie, Ameryce i Azji.
Nowością tegorocznej edycji będą spotkania poświęcone literaturze non-fiction. Do Czarnolasu przyjadą autorzy i autorki najważniejszych współczesnych biografii oraz reportaży, wśród nich Dorota Karaś, Cezary Łazarewicz, Justyna Sobolewska, Marek Sterlingow i Andrzej Franaszek.
Nie tylko festiwal
Wizyta w Czarnolesie może być również okazją do poznania miejsca, które od stuleci zajmuje szczególne miejsce w historii polskiej kultury.
Na terenie Muzeum Jana Kochanowskiego znajduje się stała wystawa „Jan Kochanowski – duch miejsca, klimat epoki”, poświęcona życiu i twórczości autora „Trenów”. Ekspozycja pokazuje poetę jako twórcę europejskiego formatu, odwołującego się zarówno do tradycji antycznej, jak i chrześcijańskich korzeni kultury. Zwiedzający mogą zobaczyć związane z nim pamiątki, poznać historię czarnoleskiego dworu oraz przyjrzeć się najważniejszym dziełom poety.
Wystawa wykorzystuje również rozwiązania multimedialne. Dzięki nim można prześledzić podróże Kochanowskiego, miejsca jego działalności publicznej oraz codzienność życia w renesansowym Czarnolesie.
Równie ważną częścią muzeum pozostaje otaczający je zabytkowy park. To właśnie tutaj prowadzi słynna aleja lipowa, przywołująca jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w polskiej literaturze. Według tradycji znajdowała się tu słynna czarnoleska lipa Jana Kochanowskiego. W parku można również zobaczyć legendarny kamień, któremu od pokoleń przypisuje się niezwykłą właściwość – podobno każdy, kto choć przez chwilę na nim usiądzie, może liczyć na poetyckie natchnienie.
Być może właśnie dlatego organizatorzy od początku rozwijają Carpe Diem właśnie tutaj. Trudno znaleźć lepsze miejsce dla rozmów o poezji, teatrze, muzyce i literaturze niż przestrzeń związana z Janem Kochanowskim.
A skoro już przyjedziemy do Czarnolasu, warto zrobić to, do czego kilka wieków temu zachęcał sam poeta:
„Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie”.
W lipcowy weekend te słowa nadal brzmią zaskakująco aktualnie.
Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie