Transmutacje. Festiwal Korespondencji Sztuk 2026

TRANSMUTACJE. Festiwal Korespondencji Sztuk 2026 / edycja „Bieguny”
 Łódź, 13 czerwca – 15 lipca 2026

W czerwcu Łódź stanie się przestrzenią intensywnego dialogu artystycznego. „Transmutacje. Festiwal Korespondencji Sztuk 2026” w edycji zatytułowanej „Bieguny” to interdyscyplinarne wydarzenie, które łączy twórców różnych dziedzin sztuki w unikalnym procesie współpracy, eksperymentu i wymiany doświadczeń.

Tegoroczna odsłona festiwalu opiera się na autorskiej idei „biegunów” – projektu zapoczątkowanego przez prof. Krzysztofa Kulę w 2009 roku. Koncepcja ta zakłada tworzenie artystycznych duetów, które – mimo odmiennych języków twórczych – podejmują próbę budowania relacji, dialogu i wspólnego przekazu. „Bieguny” nie są konfrontacją, lecz procesem partnerskiego poszukiwania znaczeń, w którym kluczową rolę odgrywają zaufanie, otwartość i gotowość do przekraczania własnych granic twórczych.

Łódzka edycja festiwalu zgromadzi ponad dwudziestu artystów z Polski i zagranicy, reprezentujących szerokie spektrum dyscyplin: od fotografii, grafiki i malarstwa, przez instalację i obiekt, po choreografię, performance, dźwięk i muzykę. Twórcy, pracując w parach, przygotują premierowe realizacje odnoszące się do idei wielobiegunowości oraz współczesnych napięć i relacji w sztuce.

Kulminacją wydarzenia będzie dzień otwarcia – 13 czerwca 2026 roku – realizowany równolegle w dwóch przestrzeniach Miejskiej Strefy Kultury w Łodzi:

MSK: Ośrodek Górna
 17:00 – otwarcie festiwalu (Wojciech Kowalczyk, Krzysztof Kula)
 17:30–18:15 – prezentacja biegunowych duetów

MSK: Centrum Kultury Młodych Chojny
 19:00–19:45 – prezentacja biegunowych duetów
 20:00–21:00 – indywidualne pokazy performance
 21:00–21:20 – grupowe działanie symultaniczne
 21:30–22:00 – wykład „Black Market” (Ryszard Ługowski, Zygmunt Piotrowski)

Wystawa oraz działania performatywne będą dostępne dla publiczności do 15 lipca 2026 roku w obu lokalizacjach. Projekt zakłada również symboliczne i fizyczne „przemieszczanie się” pomiędzy ośrodkami, tworząc spójną, wielowymiarową przestrzeń doświadczenia.

Wśród uczestników znaleźli się m.in.: Łukasz Głowacki i Marek Sybinsky, Przemysław Obarski i Piotr Zaporowicz, Marek Kirsz i Jan Skarboń, Krzysztof Kula i Marian Stępak, Marek Głowacki i Marcin Sutryk, Roksana Kularska-Król i Małgorzata Pindel-Kryjak, Robert Górecki i Wojciech Kowalczyk, Iva Krupicova i Adam Romaniuk, Ryszard Ługowski i Zbigniew Piotrowski.

„Transmutacje” to nie tylko wystawa, ale przede wszystkim proces – żywe laboratorium sztuki, w którym odbiorca staje się świadkiem powstawania znaczeń niemal równocześnie z ich twórcami. Bez prób i powtórzeń, bez dystansu – w bezpośrednim doświadczeniu, które można porównać do starogreckiego proagonu.

Festiwal stawia pytania o kondycję współczesnej sztuki, tożsamość twórczą oraz sens współpracy w świecie zdominowanym przez indywidualne narracje. Otwarta, krytyczna obecność widza staje się integralną częścią tego procesu.

Trzy zdania o Biegunach…

Idea biegunów jako mój autorski projekt zaistniała po raz pierwszy w 2009 roku, towarzysząc festiwalowi Ars Grafia w katowickiej Galerii Engram. Od samego początku miała ona charakterystyczny rys laboratorium spotkania osób, idei i wymiany doświadczeń nierzadko eksplorujących współczesne pole graficznego terytorium z jego nowymi formami obrazowania.

Intencjonalnie zaproszeni do projektu partnerzy podjęli się trudu budowania dialogu, relacji z drugim artystycznym biegunem, nie mając na to żadnej recepty. Budowanie zaufania, jak i organizacyjne wysiłki, w efekcie finalnym doprowadziły do skonfigurowania biegunowych reprezentacji.

Zmierzając programowo do wspólnego przekazu ideowego i wizualnego w realizacjach wystaw zarysowywał się coraz wyraźniej badawczy charakter tego przedsięwzięcia. Dokumentacyjny zapis dialogu osobowości i jego reprezentacja ukazały i podkreśliły reagujące ze sobą treści. Dodatkowo unaocznione zostały strategie indywidualnych poszukiwań.

Bieguny – zarówno dla jego uczestników, jak i dla zaproszonych gości – stały się z czasem poligonem praktyki artystycznej. Ich najnowsza odsłona jest jej świadomą kontynuacją, w zwielokrotnionej ilością uczestników formie.

Moją intencją, jako kuratora wystawy ujawniającego niejako projekt, jest taka interpretacja i aranżacja prac, aby był wyczuwalny w przestrzeni galerii biegunowy kontekst, a współpraca uczestników układała się wprost proporcjonalnie do podjęcia wysiłku zrozumienia idei projektu, jako wielobiegunowej prezentacji postaw.

Bieguny budowane są na zasadzie partnerstwa, a nie konfrontacji. Na szukaniu wspólnej biegunowej strategii, której dojrzałym owocem jest jej prezentacja. Każda z nich to odrębna odsłona, która jest częścią większej całości, kalejdoskopowo zbudowanych w tym przypadku biegunów.

Bieguny jako projekt to nie tylko wspólna wystawa, to coś znacznie więcej. To proces oglądania postaw, jak i widzenie ich w kontekście dzielenia się doświadczeniem. Widzieć to znaczy widzieć w relacji, a relacje biegunowe w tym projekcie nie są proste. Przypomnijmy stare prawa kojarzenia z obszaru psychologii teoretycznej. Zjawiska i przedmioty kojarzone są ze sobą, gdy często występują razem lub gdy są do siebie podobne. Prawa te zakładają, że relacje łączą przedmioty fragment po fragmencie i przez analogię, sam fakt połączenia w pary artystów może stać się obiecującym punktem wyjścia.

Aktywna i krytyczna obecność odbiorcy wystawy może dać szansę na otwartą recepcję Biegunów. Nasunie być może pytanie o kondycję i tożsamość twórczą naszego zespołu. Deklarowana wielobiegunowość postaw, biorących udział w projekcie artystów, poddana zostanie weryfikacji, która stać się może źródłem powodzenia, jak i kontrowersji wokół niego.

prof. Krzysztof Kula

TRANSMUTACJE. Festiwal Korespondencji Sztuk – BIEGUNY / Łódź 2026

Łódzka edycja Transmutacji zatytułowana Bieguny oparta zostanie na subiektywnym, kuratorskim wyborze ponad dwudziestu reprezentantów różnych postaw oraz kierunków artystycznych z kraju i zagranicy.

Artyści, działający w szerokim spektrum dyscyplin i mediów, łącząc się w małe zespoły przygotują wspólne projekty odnoszące się bieżącej problematyki festiwalu. Zaplanowane działania wraz z powstałymi artefaktami tworzyć będą wspólną, wielowymiarową formę przesyconą hipersferą znaczeń.

Odsłona 12 realizacji nastąpi od 13 do 14 czerwca br. w MSK Górna i Chojny, a także na trasie z jednego ośrodka do drugiego. Prezentację grupową zwiedzać będzie można, przez miesiąc, w obydwu lokalizacjach. W naszej odsłonie korespondencji sztuk nie wykluczamy kierunków klasycznych, lecz prowokujemy szereg dialogów pomiędzy nimi. Szczególnie ważne są dla nas osobiste rozważania nad tym co wnoszą działania grupowe.

Świeże efekty pracy, zaproszonych do udziału w wydarzeniu twórców, odbiorcy będą mogli śledzić niemalże równocześnie z kuratorami. Nie będzie prób, podglądania i ponownego odgrywania. To bezpośrednie doświadczenie porównać można do greckiego proagonu. W szczególności zaplanowane symultaniczne fragmenty improwizowane oraz autorskie rozważania na temat problematyki wielobiegunowości.

Aby zdradzić rąbka tajemnicy wymienimy kierunki tworzące pogranicze sztuk: fotografia, wideo, grafika, malarstwo, rzeźba, instalacja, obiekt, choreografia, performance, dźwięk, muzyka…

W przypadku w zaproponowanej prezentacji zbiorowej hasło bieguny ma być pomocne w zintegrowaniu odległych postaw twórczych uczestników, którzy wcześniej nie mieli okazji poznać się. W ten sposób MSK w Łodzi stanie się polem badawczym/łodzią badawczą, osią obrotu dla symultanicznego działania 12 laboratoriów sztuki.

dr Przemysław Obarski

MSK