Wynika z nich, że od 1 stycznia 2026 r. instytucja funkcjonuje w zmienionej formule organizacyjnej – jako państwowa instytucja kultury prowadzona wyłącznie przez ministra.
Jednocześnie zmiany te zbiegły się z nadaniem nowego statutu, który całkowicie przekształca model zarządzania teatrem.
Państwowa instytucja kultury i nowy statut
Zgodnie z informacją przekazaną redakcji przez rzecznika MKiDN Piotra Jędrzejowskiego:
„Szanowna Pani Redaktor, nowy statut państwowej instytucji kultury Teatru Klasyki Polskiej został nadany Zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 31 grudnia 2025 roku, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.
Statut wprowadzony ww. zarządzeniem obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.
Zmiany w statucie Teatru Klasyki Polskiej uwzględniają aktualizację jego zapisów w związku z samodzielnym prowadzeniem ww. państwowej instytucji kultury przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dokument jest dostępny w Dzienniku Urzędowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 2025 r., poz. 84.”
Oznacza to odejście od dotychczasowego modelu, w którym Teatr Klasyki Polskiej był współprowadzony przez Ministra oraz Fundację Teatru Klasyki Polskiej.
Koniec współprowadzenia i zmiana modelu
Z ustaleń redakcji wynika, że umowa o współprowadzeniu instytucji została wypowiedziana z zachowaniem rocznego okresu wypowiedzenia. W efekcie Fundacja przestała być współorganizatorem teatru, a jedynym organizatorem pozostał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
To właśnie ta zmiana stanowi punkt wyjścia dla nowego statutu.
Jak wynika z wcześniejszego dokumentu z 2023 r., Fundacja odgrywała istotną rolę w funkcjonowaniu instytucji. W statucie zapisano, że Teatr jest:
„współprowadzoną […] przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Fundację Teatr Klasyki Polskiej instytucją kultury”.
Jej udział miał charakter realny, a nie wyłącznie formalny. Statut przewidywał m.in.:
– powoływanie dyrektora „po uzgodnieniu z Fundacją”,
– powoływanie zastępców „po uzyskaniu opinii Ministra oraz Fundacji”,
– powołanie zastępcy ds. artystycznych „po uzyskaniu zgody Ministra i Fundacji”,
– obecność przedstawiciela Fundacji w Radzie Artystyczno-Programowej,
– a także zapis, że:
„Zmiany statutu dokonuje Minister po uzgodnieniu z Fundacją”.
W nowym statucie wszystkie te odniesienia zostały usunięte.
Pełna centralizacja zarządzania
Obowiązujący od 2026 r. statut potwierdza, że:
– dyrektora powołuje i odwołuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
– dyrektor może powołać maksymalnie dwóch zastępców,
– w strukturze działa Rada Artystyczno-Programowa jako organ doradczy,
– nie występuje już żaden mechanizm współdecydowania z udziałem Fundacji.
Oznacza to przejście z modelu współprowadzenia do pełnej centralizacji decyzji w rękach organizatora państwowego.
Stanowisko Ministerstwa w sprawie połączenia teatrów
W odpowiedzi na pojawiające się w przestrzeni publicznej informacje o możliwym połączeniu Teatru Klasyki Polskiej z Teatrem Polskim im. Arnolda Szyfmana w Warszawie Ministerstwo Kultury zajęło jednoznaczne stanowisko:
„Ministerstwo nie podjęło działań przewidzianych w art. 18 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej dotyczących połączenia Teatru Klasyki Polskiej z Teatrem Polskim im. Arnolda Szyfmana w Warszawie. Przepisy dotyczące formuły prawnej i organizacyjnej instytucji kultury, w tym instytucji powstałej w wyniku połączenia, określone są w ww. ustawie.
O ewentualnych zmianach MKiDN będzie informowało na oficjalnych kanałach instytucji”.
Budżet i kierownictwo
Z przekazanych danych wynika, że wysokość dotacji podmiotowej dla Teatru Klasyki Polskiej na rok 2026 wynosi 12 299 000 zł.
Dyrektorem instytucji pozostaje prof. Jarosław Gajewski, powołany na okres pięciu sezonów artystycznych – od 1 września 2023 do 31 sierpnia 2028 r.
Teatr Klasyki Polskiej od początku swojej działalności buduje program oparty na reinterpretacji klasyki polskiej dramaturgii. Jak podaje instytucja w swojej misji:
„Od swojego powstania 27 marca 2023 r., w ciągu dwóch lat swojej działalności, teatr zaprezentował się na 80 scenach w całej Polsce. ][…] istnieje ogromna potrzeba prezentacji klasyki polskiej dramaturgii”.
Twórcy podkreślają także znaczenie klasyki jako narzędzia refleksji nad współczesnością:
„Klasyka mówi więcej niż współczesność. […] Perspektywa klasyki pomaga współczesności zrozumieć samą siebie i jako taka jest jej niezbędna”.
Konsekwencje zmiany modelu
Z formalnoprawnego punktu widzenia kluczowe znaczenie ma fakt wypowiedzenia umowy o współprowadzeniu instytucji.
W sytuacji, w której umowa została rozwiązana zgodnie z jej zapisami (z zachowaniem okresu wypowiedzenia), Fundacja przestała być współorganizatorem. Tym samym przestały obowiązywać mechanizmy współdecydowania przewidziane w poprzednim statucie, w tym wymóg uzgadniania jego zmian.
Należy podkreślić, że wcześniejszy statut wprost stanowił, iż zmiany tego dokumentu powinny być dokonywane „po uzgodnieniu z Fundacją”. Na dzień publikacji nie uzyskaliśmy komentarza ze strony Fundacji Teatru Klasyki Polskiej w tej sprawie – w szczególności dotyczącego jej stanowiska wobec wypowiedzenia umowy oraz wprowadzonych zmian statutowych.
Nowy etap funkcjonowania
Zmiany wprowadzone z początkiem 2026 r. oznaczają nie tylko korektę statutu, ale pełne przekształcenie modelu działania Teatru Klasyki Polskiej – z instytucji współprowadzonej przez podmiot publiczny i fundację w klasyczną państwową instytucję kultury.
To zmiana, która będzie miała wpływ zarówno na sposób zarządzania, jak i na dalszy rozwój tej instytucji.
Teatr Klasyki Polskiej
