„Poziom zero” – V Festiwal Teatru na Faktach we Wrocławiu

„Poziom zero” – pod takim hasłem odbędzie się piąta edycja Festiwalu Teatru na Faktach. Tegoroczny program koncentruje się na powrocie do źródła opowieści – do doświadczenia, dokumentu i potrzeby dotarcia do prawdy. Festiwal obejmie spektakle – w tym trzy premiery – a także dyskusje, performanse, instalacje i warsztaty.

„Poziom zero” w kontekście teatru dokumentalnego oznacza próbę uchwycenia historii u jej początku – zanim zostanie przetworzona, uproszczona czy podporządkowana narracyjnym schematom. To także gest przywracania głosu osobom i doświadczeniom pozostającym poza głównym obiegiem.

Festiwal otworzy premiera spektaklu „7 pudełek” Tomasza Borczyka i Carlosa Tuñóna. Twórcy podejmują temat niedomności i współczesnej sytuacji mieszkaniowej młodych ludzi. Punktem wyjścia jest osobista historia performera, który redukuje swoje życie do siedmiu pudełek – materialnego śladu przeszłości i zarazem ciężaru, który trzeba unieść lub porzucić. Każdy pokaz zakłada symboliczny gest pozbycia się jednego z nich, z udziałem publiczności.

W kolejnych dniach zaprezentowane zostaną spektakle mierzące się z różnorodnymi obszarami rzeczywistości społecznej. „Royberki” Leny Witkowskiej (produkcja Teatru Ósmego Dnia) to muzyczny manifest oparty na doświadczeniach pracownic i aktywistek, który poprzez energię sceny i rockowe brzmienie opowiada o solidarności i codziennych formach oporu.

Premiera „Inwazji” Aliny Sarnackiej dotyka tematu wojny z perspektywy kobiet – w tym seksworkerek funkcjonujących w realiach konfliktu zbrojnego. Spektakl, oparty na doświadczeniach ukraińskich kobiet, podejmuje temat społecznego osądu, przemocy symbolicznej i walki o podmiotowość.

W programie znalazł się także „Good Waves Only” Agi Błaszczak i Pawła Bernadowskiego – opowieść o samotności i komunikacji, budowana wokół metafory dźwięku i niesłyszalnego śpiewu wieloryba. Dźwięk jako nośnik doświadczenia stanie się jednym z ważnych motywów całego festiwalu.

Z kolei „Szpieg z krainy Głuchych” Marka Śmietany, Edyty Kozub i Lukasa Wojcickiego to muzyczny protest-song, w którym kluczową rolę odgrywa Polski Język Migowy. Twórcy podejmują temat systemowej dyskryminacji osób niesłyszących, odwracając dominującą perspektywę języka fonicznego.

„Meltdown” Małgorzaty Lech to dokumentalna opowieść o relacji matki i neuroatypowej córki – historii o autonomii, bliskości i napięciach wpisanych w doświadczenie macierzyństwa. Natomiast „Czarna skrzynka” Ady Tabisz i Krystyny Krotoskiej – jedna z premier festiwalu – opiera się na rozmowach z poetką Urszulą Kozioł i staje się zapisem procesu odchodzenia, pamięci i rozpadu języka.

Program uzupełnia spektakl „Chłopaki. Prawo głosu” Weroniki Fibich, który powstał w oparciu o pracę warsztatową z mężczyznami przebywającymi w więzieniu. Twórczynie podejmują temat męskości, wrażliwości i społecznych mechanizmów kształtujących tożsamość.

Istotnym elementem festiwalu będą także działania towarzyszące: performanse Dominiki Łabądź i Moniki Popiel, instalacje oraz warsztaty prowadzone m.in. przez Wojtka Ziemilskiego. Organizatorzy zapowiadają dalsze rozwijanie dostępności wydarzeń – zarówno w obszarze architektonicznym, jak i sensorycznym, z myślą o osobach o różnych potrzebach, w tym neuroatypowych.

Finałem wydarzenia będzie IV edycja konkursu na dokumentalne czytanie performatywne. Do udziału zgłaszają się młode twórczynie i twórcy z całej Polski. Jury w składzie: Dorota Brauntsch, Alina Szeptycka, Bartosz Panek, Roman Pawłowski i Wojtek Ziemilski wybierze tekst, który zostanie zrealizowany na scenie Instytutu Grotowskiego w kolejnym sezonie.

V Festiwal Teatru na Faktach „Poziom zero” to próba przyjrzenia się rzeczywistości bez filtrów i uproszczeń – poprzez historie osobiste, doświadczenia graniczne i dokument jako narzędzie opisu świata.

Instytut Grotowskiego