Powidoki

Kameralna, intymna „Wyspa” w reżyserii Eugenii Balakirevej przenosi widza w tajemniczy, zmitologizowany świat nieistniejącej już białoruskiej wsi. Konkretne miejsce i czas akcji spektaklu traktować należy jednak jak punkt wyjścia, otwarcie drzwi z napisem „przeszłość”, za którymi chowają się – ograniczone jedynie horyzontami wyobraźni – całe światy.

Słowo-klucz przedstawienia: szarość. Reżyserka znalazła gdzieś na strychu stare, rodzinne, czarno-białe fotografie i postanowiła ożywić je na scenie. Surowa, monochromatyczna scenografia oraz kostiumy (Jerzy Basiura) sugerują, że mamy do czynienia w gruncie rzeczy z teatrem śmierci – przywołaniem z zaświatów duchów, które, snując się po wiosce-skansenie, po raz ostatni zawalczą o pamięć o nich samych i o miejscu, którego nikt żywy już nie pamięta.

Baśniowe elementy spektaklu sprzyjają budowaniu niesamowitych historii. Otóż pewnego razu w wiosce zjawia się Damian (Krzysztof Zarzecki), etnolog pragnący zebrać w pisanej przez siebie książce ludowe pieśni i podania z regionu. Kluczył przez gęste bory i lasy, by ostatkiem sił zapukać do stojącego na odludziu domostwa. Uzyskawszy schronienie, zasypia, by przez dwa kolejne tygodnie, w malignie, lawirować między jawą a snem. Ze szponów niechybnej śmierci ratują go Halina (Bożena Adamek) oraz Ala (Marta Konarska). Dom zamieszkuje również młody Igor (Karol Kubasiewicz). Rodzina, początkowo zdystansowana wobec przybysza, stopniowo zaczyna się przed nim otwierać.

W przełamaniu pierwszych lodów pomaga, będąca blisko z Igorem, Maria (Wanda Skorny). Jej postać wybija się na tle pozostałych – ma w sobie życiową energię, która nadaje kolorytu szarej nie-rzeczywistości wsi-widma. To również ona śpiewa, co pozwala Damianowi zarejestrować nie tyle same słowa, ile klimat miejsca, do którego trafił.