„Seven Solitudes” – polska prapremiera spektaklu Roberta Wilsona

29 maja w Toruniu odbędzie się polska prapremiera spektaklu „Seven Solitudes” (Siedem samotności) – dzieła opartego na twórczości Oskar Miłosz, stworzonego przez Robert Wilson. Przedstawienie otworzy 30. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Kontakt, nadając jubileuszowej edycji wydarzenia wyraźny, międzynarodowy kontekst.

„Seven Solitudes” to produkcja realizowana przez toruński Teatr Horzycy we współpracy z Nacionalinis Kauno dramos teatras. Premiera kowieńska zaplanowana została na 20 marca, natomiast toruńska prezentacja będzie polską prapremierą światowej premiery. Spektakl należy do dwóch projektów wywiedzionych bezpośrednio ze spuścizny Roberta Wilsona, które trafią na sceny już po jego śmierci.

Na miesiąc przed odejściem artysty – 31 lipca 2025 roku – Robert Wilson zakończył reżyserię oraz projekt sceniczny, przekazując swoim wieloletnim współpracownikom odpowiedzialność za doprowadzenie dzieła do finału scenicznego. „Seven Solitudes” jest więc spektaklem domkniętym koncepcyjnie przez samego twórcę, a jednocześnie realizowanym w duchu zespołowej kontynuacji jego metody pracy.

Zespół twórczy

Robert Wilson – „Seven Solitudes”
na podstawie twórczości Oskara Miłosza

Reżyseria, scenografia, koncepcja oświetlenia: Robert Wilson
Reżyser współpracujący, adaptacja tekstu: Charles Chemin
Scenografia – współpraca: Stephanie Engeln
Światło – współpraca: Marcello Lumaca
Muzyka: Hans-Jörn Brandenburg
Kostiumy: Flavia Ruggeri
Fryzury i charakteryzacja: Manu Halligan
Wideo: Tomasz Jeziorski

Wystąpią:
Małgorzata Abramowicz, Ada Dec, Joanna Rozkosz, Agnieszka Wawrzkiewicz, Maciej Raniszewski, Michał Marek Ubysz, Grzegorz Wiśniewski

Robert Wilson (1941–2025)

Robert Wilson był amerykańskim reżyserem teatralnym i operowym, scenografem oraz artystą wizualnym, uznawanym za jedną z najważniejszych postaci światowej awangardy teatralnej. Zmarł 31 lipca 2025 roku w wieku 83 lat w swoim domu w Water Mill w stanie Nowy Jork.

Jego twórczość określana bywa mianem „teatru obrazów” – opartego na autonomii warstwy wizualnej, rygorystycznej pracy światłem, minimalizmie scenograficznym i spowolnionym ruchu scenicznym. Wilson traktował czas jako tworzywo, czego wyrazem były spektakle trwające wiele godzin.

Do jego najważniejszych realizacji należą m.in.:
Einstein on the Beach (1976) – opera stworzona we współpracy z Philipem Glassem,
Deafman Glance (1970) – siedmiogodzinna, całkowicie milcząca „cicha opera”,
The Black Rider (1990) – spektakl z Tomem Waitsem i Williamem S. Burroughsem.

Artysta studiował architekturę i malarstwo w Pratt Institute w Brooklynie. W latach 60. założył grupę Byrd Hoffman School of Byrds, a w 1991 roku powołał The Watermill Center – międzynarodowe laboratorium sztuk performatywnych i ośrodek rezydencyjny dla artystów z całego świata.

Robert Wilson wielokrotnie współpracował z polskimi instytucjami i twórcami. W 2010 roku w Stoczni Gdańskiej wyreżyserował widowisko „Solidarność. Twój anioł Wolność ma na imię” z okazji 30-lecia powstania „Solidarności”. W Operze Narodowej w Warszawie zrealizował spektakle Rumi oraz Faust (oba w 2008 roku). Współpracował również z polskimi aktorami, m.in. z Danutą Stenką.

Wilson i Festiwal Kontakt

Robert Wilson był osobiście obecny w Toruniu podczas 28. Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Kontakt w czerwcu 2024 roku. W ramach festiwalu zaprezentowano wówczas spektakl „Dorian” – koprodukcję Narodowego Teatru Dramatycznego w Kownie oraz D’haus z Düsseldorfu, pokazaną 1 i 2 czerwca 2024 roku w Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki.

Otwarcie 30. edycji Festiwalu Kontakt polską prapremierą „Seven Solitudes” stanowi symboliczne domknięcie tej relacji. Spektakl Roberta Wilsona wraca do Torunia jako dzieło ukończone, przekazane teatrowi i publiczności już po odejściu artysty – jako element jego trwałego, międzynarodowego dziedzictwa.

Teatr Horzycy