Włoska tancerka Alessandra Cristiani jest jedną z najważniejszych uczennic i kontynuatorek myśli Masaki Iwany w Europie. Ich relacja obejmowała dekady współpracy artystycznej i pedagogicznej. Cristiani związała się z nurtem Białego Butoh (White Butoh) w latach 90., czyniąc metodologię Iwany fundamentem swojej pracy performatywnej. Inspiruje się filozofią „intensywności nicości”, która nie oznacza braku, lecz stan najwyższej koncentracji i obecności. Artystka uważa, że należy rozpoznać i gromadzić osobiste doświadczenia, wspomnienia oraz nawyki fizyczne, aby wykorzystać je w swojej sztuce ekspresji.
Cristiani była współzałożycielką i dyrektorką międzynarodowego festiwalu butoh Trasform’azioni w Rzymie (2001–2011). Iwana regularnie gościł na tym wydarzeniu jako główny artysta, wykonawca i mentor. Wspólnie tworzyli przestrzeń dla włosko-japońskiego dialogu artystycznego.
Aktualnie Alessandra Cristiani jest jedną z kluczowych tancerek i performerek w zespole Habillé d’eau. Występuje w większości spektakli reżyserowanych przez Silvię Rampelli. Konsekwentnie kształtuje język włoskiej współczesnej sceny eksperymentalnej.
W swoich solowych pracach artystka kładzie nacisk na relację z otoczeniem, często operując w wymiarze ciszy i bezruchu.
Bada granice między prywatnym a publicznym oraz między pięknem a brzydotą fizjologiczną.
Sztuka Cristiani to dialog z naturą elementów takich jak: czas, przestrzeń i cisza. Taniec ma przywracać uwagę na człowieka jako istotę cielesną, będącą źródłem pierwotnego wezwania do ruchu. Relacja między tańcem a malarstwem w ujęciu Cristiani polega na wzajemnym przenikaniu się i poszukiwaniu korespondencji sztuk, co jest częstym wątkiem w jej pracy. Ciało jako przestrzeń, w której zapisują się pamięć i energia. W jej praktyce procesy starzenia i rozpadu nie są końcem, lecz nowym stanem „stawania się”.
W ramach festiwalu ,,Szczeliny. Kobiety w sztukach performatywnych” we Wrocławiu 7 marca 2026 r w Sali Teatru Laboratorium Instytutu im. Jerzego Grotowskiego artystka pokaże solo ,,Corpus Delicti” . Spektakl jest inspirowany twórczością Egona Schielego, / pozostałe części Trylogii poświęcone są twórczości Francisa Bacona i Augusta Rodina/. Egon Schiele to jeden z najważniejszych artystów ekspresjonizmu wiedeńskiego. Jego sztuka koncentruje się niemal obsesyjnie na ciele, i egzystencjalnym napięciu człowieka. Malował prowokacyjne akty. Często oskarżany był o naruszanie norm obyczajowych. Niekoniecznie szukał piękna, bardziej prawdy emocjonalnej. Alessandra Cristiani wierzy, że poprzez zgłębianie estetyki tego niekonwencjonalnego twórcy dotrze do tego co w nas trwałe, mimo nieuchronnego rozpadu materii. Podobnie jak Schiele lubi to co odrzucone, lub bolesne. Praktyka artystyczna tancerki, czy trening polegają na celowym wprowadzaniu ciała w niewygodne pozycje i trwaniu w nich, aż „opór” zniknie, a ciało zacznie emitować nową, surową energię. Spowolniona motoryka pozwala widzowi jej spektakli dostrzec procesy, które normalnie są niewidoczne – jak powolne opadanie skóry czy zmiana napięcia pod wpływem zmęczenia.
,,Jako kobieta mam nadzieję, że każdy ma w sobie odrobinę kobiety, bo ziemia naprawdę potrzebuje kobiecego elementu. Często powtarzam sobie to jako ostrzeżenie, żeby nie bać się żyć. Jako artystka mam nadzieję, że pozwolę się przebić przez nowe doświadczenia, nawet takie, w których mogę być bardziej odpychająca. Potrzebujemy nowego impetu i nowych utopii.”
Alessandra Cristiani
Instytut Grotowskiego