Kompleksowa modernizacja głównej siedziby instytucji, realizowana przy wsparciu Funduszy Europejskich oraz Samorządu Województwa Dolnośląskiego, obejmuje nie tylko gruntowną przebudowę Sceny Głównej, ale także zmiany infrastrukturalne, technologiczne i organizacyjne, które w perspektywie kilku lat mają zasadniczo zmienić sposób funkcjonowania teatru.
Projekt „Modernizacja Teatru Polskiego we Wrocławiu – Scena Główna w celu obniżenia energochłonności obiektu”, realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021–2027 (FEnIKS), stanowi część znacznie szerszego pakietu inwestycyjnego, którego łączna wartość — jak podkreślano podczas konferencji prasowej — przekracza 100 milionów złotych.
„Myślę, że za dwa lata spotkamy się w zupełnie innym teatrze”
Konferencję inaugurującą projekt otworzyła Izabela Duchnowska, zastępczyni dyrektora Teatru Polskiego we Wrocławiu ds. operacyjnych. Jej wystąpienie miało wyraźnie symboliczny charakter — zarówno ze względu na miejsce, jak i na moment, w którym teatr się znajduje.
– Tutaj siedzą widzowie, a tam jest scena. Jesteśmy na starej scenie, która dziś staje się nową sceną – mówiła, wskazując na przestrzeń Dużej Sceny i trwające prace modernizacyjne.
Duchnowska przypomniała, że zaledwie tydzień wcześniej Teatr Polski prezentował projekt digitalizacji swoich zbiorów archiwalnych. Proces ten obejmuje około 70 tysięcy obiektów, w tym m.in. sztandary zaprojektowane przez Władysława Hasiora do spektaklu „Dąbrowska” z 1971 roku — jednego z ważnych punktów odniesienia w historii instytucji.
– Ten projekt, o którym dziś mówimy, jest jednym z elementów szerokiego procesu remontowego Teatru Polskiego. Tych remontów jest dziś bardzo dużo, ale ich wspólnym celem jest stworzenie miejsca, do którego widzowie będą chcieli wracać. Pracujemy nad tym razem z naszymi partnerami, konsekwentnie poprawiając i rozwijając tę przestrzeń – podkreślała.
W jej wystąpieniu padło zdanie, które stało się jednym z najmocniejszych akcentów konferencji:
– Myślę, że za dwa lata spotkamy się w zupełnie innym Teatrze Polskim.
„Rzeczywiście jesteśmy w momencie historycznym”
O skali finansowej i znaczeniu inwestycji mówił Jarosław Rabczenko, członek Zarządu Województwa Dolnośląskiego, odpowiedzialny za kulturę na Dolnym Śląsku, który jednoznacznie określił obecną sytuację teatru jako przełomową.
– Rzeczywiście jesteśmy w momencie historycznym, dlatego że dziś w Teatrze Polskim w kontekście inwestycyjnym dzieje się bardzo dużo – mówił Rabczenko.
Podkreślał, że projekt realizowany w ramach programu FEnIKS, o wartości 45,3 mln zł, jest tylko jednym z elementów szerszego programu modernizacyjnego.
– Środki, które zostały uruchomione, obejmują nie tylko projekt FEnIKS, ale także kolejne zadania inwestycyjne finansowane z budżetu województwa. Łączna wartość inwestycji realizowanych obecnie w Teatrze Polskim przekracza 100 milionów złotych – zaznaczył.
Jak wskazywał, skala ta obejmuje modernizację Sceny Głównej, inwestycje związane ze Sceną Kameralną oraz zabezpieczony przez samorząd województwa wkład własny, rozłożony na kilka lat realizacji. W jego ocenie jest to największy program inwestycyjny w historii Teatru Polskiego i jeden z największych projektów infrastrukturalnych realizowanych obecnie w obszarze kultury na Dolnym Śląsku.
– To krok w kierunku przyszłości tej instytucji. Modernizacja dotyczy oświetlenia, mediów, widowni, sceny, ale także energochłonności i oszczędności energetycznej. To jest głęboka zmiana infrastrukturalna – podkreślał Rabczenko.
Zakres projektu FEnIKS i finansowanie
Zgodnie z dokumentacją projektową, całkowita wartość projektu realizowanego w ramach FEnIKS wynosi 45 296 000,01 zł. Na tę kwotę składają się:
- 29 354 017,56 zł dofinansowania ze środków Unii Europejskiej,
- 15 941 982,45 zł środków Samorządu Województwa Dolnośląskiego.
Projekt obejmuje modernizację budynku Sceny Głównej, rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń towarzyszących, zakup nowoczesnego sprzętu scenicznego oraz wymianę instalacji i systemów na rozwiązania zgodne z aktualnymi europejskimi standardami.
Jednym z kluczowych elementów inwestycji jest powstanie nowej Sceny Kameralnej (Sala 205), zaprojektowanej z myślą o widowni liczącej około 150 miejsc, z niezależnym wejściem i możliwością funkcjonowania równolegle do Sceny Głównej.
Największa powojenna przebudowa w Teatrze Polskim
Szczegółowy zakres prac przedstawił Kazimierz Budzanowski, zastępca dyrektora Teatru Polskiego we Wrocławiu ds. inwestycyjnych, który osadził obecną modernizację w historycznym kontekście instytucji.
Przypomniał powojenne losy teatru, pożar z 1994 roku oraz ponowne otwarcie sceny w 1996 roku, podkreślając, że obecnie realizowana inwestycja nie ma precedensu w dotychczasowej historii obiektu.
Zakres prac obejmuje m.in.:
- przebudowę widowni, sceny i foyer,
- modernizację garderób i zaplecza technicznego,
- nowe systemy oświetleniowe, multimedialne i elektroakustyczne,
- instalację immersyjnych systemów nagłośnienia, wspierających także osoby z niedosłuchem,
- wdrożenie systemów monitoringu i zarządzania zużyciem energii,
- realizację zielonych dachów oraz systemów odzysku wody deszczowej.
– To są rozwiązania, które poprawiają nie tylko komfort widzów, ale także bezpieczeństwo i warunki pracy zespołu oraz realnie ograniczają zużycie energii – podkreślał Budzanowski.
Ekologia, technologia i nowe możliwości artystyczne Teatru Polskiego
Projekt kładzie silny nacisk na redukcję energochłonności obiektu i działania proklimatyczne. Jednocześnie nowoczesne technologie — oświetleniowe, multimedialne i audiowizualne — mają znacząco poszerzyć możliwości artystyczne teatru.
Wykorzystanie projekcji multimedialnych, wspomaganych komputerowo efektów świetlnych i dźwiękowych umożliwi realizację spektakli w sposób dotąd niedostępny dla tej sceny, bez konieczności rozbudowanej scenografii fizycznej, a przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości odbioru.
Działania towarzyszące i rozwój kompetencji
Modernizacja infrastrukturalna powiązana jest z działaniami programowymi i edukacyjnymi. Projekt zakłada m.in.:
- podnoszenie kompetencji kadry,
- współpracę międzynarodową, w tym wspólną produkcję z Teatrem DIVADLO Radost z Brna,
- rozwój działań edukacyjnych realizowanych z organizacjami społecznymi i lokalną społecznością,
- utworzenie wirtualnego muzeum, opartego na zdigitalizowanych zasobach archiwum teatralnego.
Powstała infrastruktura ma również zwiększyć dostępność teatru dla osób z niepełnosprawnościami — nie tylko jako widzów, ale także jako uczestników i współtwórców oferty kulturalno-edukacyjnej.
Dworzec Świebodzki – koniec „tymczasowości”
Istotnym kontekstem całego procesu jest także wygaszanie działalności Sceny na Dworcu Świebodzkim, która przez ponad 20 lat funkcjonowała jako przestrzeń „tymczasowa” Teatru Polskiego. Jak zapowiedziano, obiekt zostanie zwrócony spółce PKP, a działalność teatralna w tej lokalizacji będzie w przyszłości prowadzona w ograniczonym zakresie.
To symboliczne zamknięcie ważnego rozdziału w historii instytucji — to właśnie na Dworcu Świebodzkim powstały jedne z najbardziej znaczących realizacji ostatnich dekad, w tym „Sprawa Dantona” w reżyserii Jana Klaty.
Perspektywa Teatru Polskiego we Wrocławiu
Zakończenie zasadniczej części inwestycji planowane jest na 2027 rok, a pierwsza premiera w pełni zmodernizowanej przestrzeni ma odbyć się w 2028 roku. Jak podkreślano, część działań realizowana jest już teraz, równolegle z innymi inwestycjami prowadzonymi przez Teatr Polski.
Teatr Polski Wrocław