Teatr wobec historii. Festiwal Kultury Ocalonej 2025 w Gdańsku – refleksje o przetrwaniu na scenie
Wojna, migracja, trauma i dziedzictwo to nie tylko tematy historyczne – to opowieści, które nadal żyją, szczególnie w teatrze. Festiwal Kultury Ocalonej 2025, organizowany przez Muzeum II Wojny Światowej, stawia sobie za cel nie tylko upamiętnienie przeszłości, ale również wydobycie z niej współczesnych znaczeń. I choć program festiwalu obejmuje również koncerty, pokazy filmowe i działania wizualne, to scena teatralna jest tu przestrzenią szczególnego spotkania ze świadectwem, wyobraźnią i nadzieją.
14 czerwca, godz. 16.00, sala konferencyjna MIIWŚ
Drugą propozycją teatralną jest spektakl Teatru Lalka, skierowany przede wszystkim do młodszych widzów, ale z dużym ładunkiem artystycznym i emocjonalnym także dla dorosłych. Krawiec Niteczka, adaptacja baśni Kornela Makuszyńskiego, to opowieść o niepozornym bohaterze, który musi wyruszyć w podróż pełną prób, odwagi i dobroci.
Spektakl został zrealizowany z wyjątkowym rozmachem:
To widowisko z pogranicza teatru lalkowego i muzycznego. Z dużą wrażliwością odwołuje się do wartości uniwersalnych – solidarności, empatii, siły wyobraźni – pokazując, jak ważna jest sztuka dla dzieci w kształtowaniu wrażliwości na drugiego człowieka i przeszłość.
22 czerwca, godz. 16.00, plac MIIWŚ
Głównym teatralnym wydarzeniem plenerowym festiwalu będzie spektakl Tajniki w wykonaniu krakowskiego Teatru Migro. To teatr uliczny bez słów, opowiadający o losach migrantów w trzech paralelnych historiach: powracających z wojny żołnierzy, dwóch kobiet ukrywających się w domu i córki uciekającej z ojcem-starcem z ogarniętego konfliktem kraju.
Spektakl nie korzysta z klasycznego dialogu – opowieść rozwija się przez ruch sceniczny, choreografię (opracowaną przez Natalię Iwaniec), scenografię i muzykę wykonywaną na żywo na akordeonie. Scenariusz Moniki Kozłowskiej inspirowany jest bestsellerową książką Magdaleny Grzebałkowskiej „1945. Wojna i pokój”.
To teatr metafory i emocji, który porusza temat uchodźstwa, pamięci zbiorowej i przymusu opuszczenia domu – uniwersalnych problemów współczesności zakorzenionych w historycznym doświadczeniu.
🔸 O instytucjach: Teatr Migro i Teatr Lalka
Teatr Migro to krakowski zespół teatralny założony przez Monikę Kozłowską i Justynę Wójcik w 2019 roku. Ich specjalnością są spektakle uliczne – nieme, ale niezwykle wymowne – eksplorujące temat migracji, wykluczenia, duchowości i pamięci. Występowali m.in. we Francji, Rumunii, Estonii i Serbii.
Teatr Lalka to warszawska instytucja z tradycją sięgającą 1945 roku, założona przez Janinę Kilian-Stanisławską. Dziś jest jednym z najważniejszych teatrów lalkowych w Polsce, znanym z artystycznego poziomu i głębokiego zaangażowania edukacyjnego. Jego misją jest wspieranie dziecięcej ciekawości i budowanie przestrzeni międzypokoleniowego dialogu przez sztukę.
Teatr jako przestrzeń ocalenia
W ramach Festiwalu Kultury Ocalonej teatr pełni funkcję nie tylko estetyczną, ale też społeczną i terapeutyczną. Umożliwia widzom – dorosłym i dzieciom – przepracowanie traumy historii, spotkanie z losem „drugiego” i głęboką refleksję nad tym, co zostaje z człowieka po doświadczeniu wojny. Dzięki inicjatywom takim jak Tajniki i Krawiec Niteczka, teatr staje się przestrzenią pamięci, ale i nadziei.